VẸO CỔ Ở TRẺ: NGUYÊN NHÂN, DẤU HIỆU NHẬN BIẾT, NGUYÊN TẮC ĐIỀU TRỊ VÀ CÁC PHƯƠNG PHÁP CẢI THIỆN HIỆU QUẢ 

Vẹo cổ ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ là tình trạng khá phổ biến, đặc biệt ở giai đoạn 0 - 6 tháng tuổi, khi hệ cơ – xương – khớp của trẻ còn yếu và dễ bị tác động bởi tư thế. Nếu không được nhận biết sớm và can thiệp đúng cách, tình trạng này có thể ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất, thẩm mỹ và tâm lý của trẻ sau này.
Trong bài viết này, Bệnh viện YHCT Nguyên Phúc sẽ giúp bố mẹ hiểu rõ nguyên nhân – dấu hiệu – nguyên tắc điều trị và các phương pháp cải thiện vẹo cổ hiệu quả, an toàn cho trẻ.

1. Vẹo cổ ở trẻ là gì?

Vẹo cổ là một dạng rối loạn cơ xương khớp thường gặp, đặc trưng bởi tình trạng co cứng đột ngột và gây đau ở vùng cổ. Khi mắc bệnh , trẻ sẽ gặp khó khăn khi xoay hoặc cử động cổ, cổ bị nghiêng về một bên mà không thể điều chỉnh về vị trí ban đầu
Vẹo cổ có thể xuất hiện bẩm sinh hoặc hình thành trong quá trình chăm sóc trẻ. Tình trạng này hoàn toàn có thể cải thiện nếu được phát hiện và hỗ trợ điều trị đúng thời điểm.

2. Nguyên nhân thường gặp

Nguyên nhân vẹo cổ ở trẻ thường xuất phát từ tư thế nằm không thuận lợi ngay từ khi còn trong bụng mẹ, như các trường hợp đa thai, thai to, trẻ sinh ngôi mông, sinh khó hoặc gặp một số tai biến sản khoa trong quá trình sinh nở. Bên cạnh đó, quá trình chăm sóc sau sinh cũng ảnh hưởng đáng kể, điển hình như việc trẻ nằm lệch một bên quá lâu không được xoay trở đều, trẻ chỉ thích bú một bên khiến cơ cổ phát triển lệch, hoặc bố mẹ bế – địu – kê gối sai tư thế làm cổ trẻ dễ bị co rút và lệch hướng theo thời gian.

3. Dấu hiệu nhận biết vẹo cổ ở trẻ

- Trẻ có xu hướng chỉ nằm thuận về 1 phía, đầu và cổ trẻ bị nghiêng về 1 bên, mặt trẻ lại thường quay về phía còn lại
- Trẻ gặp khó khăn khi quay về hướng không thuận (Ví dụ trẻ trẻ chỉ thích bú 1 bên, khó chịu thậm chí quấy khóc khi phải quay đầu về phía không thuận để bú)
- Quan sát xem đầu và má trẻ có bị lép 1 bên nào hay không?
- Quan sát xem có khối bất thường ở vùng cơ ức đòn chũm của trẻ hay không?

4. Vẹo cổ có nguy hiểm không?

Phần lớn các trường hợp không nguy hiểm đến tính mạng, nhưng nếu không can thiệp sớm, trẻ có thể gặp các vấn đề:
- Mất cân đối khuôn mặt, ảnh hưởng thẩm mỹ
- Đầu bẹt, biến dạng hộp sọ
- Lệch vai, cong vẹo cột sống
- Trễ mốc phát triển vận động
- Mất tự tin khi lớn lên
Vì vậy, phát hiện sớm – điều chỉnh đúng cách là điều vô cùng quan trọng.

5. Nguyên tắc điều trị vẹo cổ

Nguyên tắc điều trị vẹo cổ tập trung vào việc làm mềm các cơ vùng cổ và kéo giãn nhóm cơ đang bị co rút, từ đó giúp cổ trẻ trở về vị trí cân bằng tự nhiên. Việc can thiệp đúng thời điểm sẽ hỗ trợ cải thiện đáng kể biên độ vận động đầu – cổ, giảm dần tình trạng nghiêng lệch và hạn chế nguy cơ biến dạng vùng đầu – mặt.

6. Phương pháp cải thiện hiệu quả

Để hỗ trợ trẻ vẹo cổ đạt hiệu quả điều trị tốt, bố mẹ cần kết hợp đúng đắn giữa chăm sóc tại nhà và hướng dẫn từ bác sĩ. Việc điều chỉnh tư thế, kích thích vận động phù hợp và áp dụng các bài tập chuyên môn sẽ giúp cơ cổ được thư giãn, kéo giãn và phát triển cân đối hơn theo thời gian. Dưới đây là một số phương pháp cải thiện mà bố mẹ có thể tham khảo:
- Giữ tư thế đúng khi ngủ. Điều này rất quan trọng kể cả với trẻ bình thường vì thời gian này trẻ ngủ khá nhiều. Kê cho bé nằm đều cả hai bên, có thể dùng khăn cuộn để giữ đúng tư thế đầu cổ và vai cho bé, xoay trở cả 2 bên không để trẻ nằm thuận một bên nào.
- Kéo giãn cơ cổ: Đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, những kỹ thuật kéo giãn nhẹ nhàng nhưng phải đảm bảo đúng kỹ thuật.
- Xoa bóp làm mềm cơ vùng cổ, hỗ trợ tăng tuần hoàn – giảm căng cứng và cải thiện tình trạng má lép của trẻ.
- Với những trẻ lớn hơn, đã kiểm soát được đầu cổ: có thể cho bé tập các bài tập chủ động để bé quay đầu về phía đối diện bên vẹo như các bài tập trên bóng, kích thích trẻ bằng đồ chơi, âm thanh, ánh sáng, những thứ bé thích để bé tự quay đầu về hướng không thuận

- Ngoài ra thì có một số tư thế bé nằm hỗ trợ kéo giãn, tăng kiểm soát đầu cổ và làm mạnh cơ cổ như: bế nghiêng, bế ngồi đứng kích thích trẻ. Với các tư thế bế hỗ trợ thì tính an toàn cho trẻ rất quan trọng nên nếu bố mẹ cảm thấy không đảm bảo an toàn thì không nên tự thực hiện ở nhà.
Hầu hết các trường hợp vẹo cổ ở trẻ là lành tính, không nguy hiểm đến tính mạng. Tuy nhiên, nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời sẽ ảnh hưởng đến đến sự phát triển sau này của trẻ, ảnh hưởng đến sự cân xứng của hệ cơ xương khớp, cũng như ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ, đến tâm lý của trẻ sau này.
Nếu bố mẹ thấy trẻ có các dấu hiệu vẹo cổ, hãy đưa bé đến Khoa YHCT-PHCN Nhi, Bệnh viện YHCT Nguyên Phúc để được khám và hỗ trợ điều trị!

-----------------------------------------
BỆNH VIỆN Y HỌC CỔ TRUYỀN NGUYÊN PHÚC
"Tinh hoa Y học Cổ phương kết hợp Trí tuệ Nhân tạo"
Hotline tư vấn & đăng ký khám: 0913.005.477
Địa chỉ: Đại lộ 72m, Phường Vinh Hưng, TP. Vinh, Nghệ An (P. Hưng Đông cũ)

Google Maps: https://maps.app.goo.gl/8hvkN1b4Ghu5V3Qq9